بخش پنجم اوقات فراغت – نگهداری حیوانات

. دوستی با حیوانات (نگهداری حیوانات خانگی)
از آفریده‌های شگفت‌انگیز خداوند حکیم، حیوانات هستند که انسان‌ها نیز با آنها در تعامل و ارتباطند. در قرآن، واژه “انعام” به معنای «چارپایان»، خیلی زیاد به کار رفته است و در ۵۲ سوره و حدود ۱۵۰ آیه از حیوانات یاد شده و هفت سوره قرآن به نام حیوانات نام‌گذاری شده است مثل بقره (گاو)، انعام (چارپایان)، نَحل (زنبور عسل)؛ عادیات (اسب‌های دونده)، نَمل (مورچه)، عنکبوت، فیل.
یکی از عرصه‌های ارتباط و تعامل انسان با حیوانات، غیر از بهره‌بری‌های مختلف اقتصادی، نظامی، ورزشی و …، نگهداری حیوانات خانگی است که در پر کردن اوقات فراغت و تفریح کردن، نقش‌آفرین است. البته منظور از نگهداری و دوستی با حیوانات، هم‌زیستی با تفکیک دو حوزه حیاتی انسان و حیوان و رعایت شرایط زیستی و بهداشتی هر دو است نه این که این حیوانات چون اعضای خانواده در خانه حضور داشته باشند.
در آموزه‌های اسلامی، در کنار سفارش به دامپروری و دیگر بهره‌‌بری‌ها از حیوانات، برای آنها حقوق ویژه‌ای نیز در نظر گرفته و بر رعایت حال حیوانات تأکید و از بهره‌گیری نامناسب نهی شده است. در برخی روایات با توجه به شرایط مکانی، به نگهداری برخی از حیوانات مانند اسب، شتر، گربه و پرندگان (خروس و کبوتر) سفارش(36) و از نگهداری و نزدیک شدن به بعضی حیوانات مانند سگ (مگر سگ شکاری و سگ گلّه) نکوهش شده است (37).
پارسلو و همکاران (2005) در پژوهش خود به این تنیجه دست یافتند که صاحبان حيوانات خانگي نسبت به كساني كه فاقد اين حيوانات هستند از ثبات هيجاني و برونگرايي بالاتري برخوردار هستند.
در احادیث، برای تعامل با حیوانات خانگی و نگهداری از آنها آدابی آمده است. از آن جمله است: آزار، شکنجه و دشنام ندادن؛ برآوردن نیازهای اساسی (آب و غذا) و از چیزهای حلال؛ رعایت بهداشت و درمان حیوان؛ آماده کردن محل مناسب برای زیستن و استراحت کردن؛ حق تولید مثل؛ مهربانی و مدارا و احترام به حیوان؛ زیبا نگهداشتن چهره حیوان. برای نمونه، به احادیث زیر توجه کنید:
– امیر مؤمنان می‌فرماید: به صورت چارپایان نزنید و آنها را نفرین نکنید؛ زیرا خداوند بر نفرین‌کننده آنها نفرین می‌کند (38).
– امام علی(ع) از پیامبر اکرم (ص) نقل می‌کند که ایشان رفع تشنگی گربه‌ای را بر وضوی خویش مقدم کرد: «پیامبر وضو می‌گرفت، گربه‌ای نزدیک شد. حضرت فهمید حیوان تشنه است و ظرف آب را به طرف حیوان برد و پس از آب نوشیدن حیوان، ایشان وضو گرفت» (39).
– مردی با اسبش خدمت پیامبر (ص) رسید. حضرت به صیغه جمع سلام کرد و گفت: سلام علیکم. آن مرد عرض کرد: ای رسول خدا! من تنها هستم. پیامبر رحمت پاسخ داد: «به تو و به اسبت سلام کردم!» (40).

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.